Wiceminister edukacji Zbigniew Marciniak w rozmowie z „Dziennikiem” tłumaczy wprowadzenie „lektur z gwiazdką” chęcią ułatwienia uczniom zdania egzaminów.

- Lista nie mówi, ile utworów przeczytać i w jakich fragmentach, bo znać trzeba wszystkie. Wskazuje tylko, które na pewno trzeba omówić – przekonuje.

Na egzaminie z gwiazdką
Zdaniem Marciniaka na egzaminie uczeń będzie się mógł spodziewać pytań szczegółowych z treści jedynie wybranych lektur. Do tej pory, przynajmniej teoretycznie, pytania takie mogły dotyczyć wszystkich kilkudziesięciu książek z listy.

– Nie zda matury ten, kto przeczyta tylko siedem książek. Jeśli będzie pytanie przekrojowe, to jak na nie odpowiedzieć, jeśli niczego więcej się nie przeczytało? – mówi Marciniak.

Dla tych, którzy już dzisiaj chcieliby rozpocząć gruntowne przygotowania do egzaminu maturalnego 2010 przygotowaliśmy listę lektur z języka polskiego (zgodną z najnowszym rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej).

By ułatwić Wam rzetelne przygotowanie, lektury podzieliliśmy według poziomów trudności egzaminu maturalnego (tzn. z zakresu podstawowego oraz rozszerzonego) oraz według epok.

Tytuły oznaczone na czerwono to lektury, których nie można pominąć i to właśnie tych książek mogą dotyczyć pytania szczegółowe na maturze.

◊ Tytuły oznaczone tym symbolem to lektury, które są poznawane przez uczniów w całości lub fragmentarycznie (decyzja należy do nauczyciela)

Zakres podstawowy

Antyk

Sofokles
Antygona lub Król Edyp (wersja literacka lub spektakl teatralny)

◊ Wybór mitów

◊ Biblia (wybrane psalmy, fragmenty: Pieśni nad Pieśniami, Księgi Hioba, Apokalipsy św. Jana)

Średniowiecze

Bogurodzica

Lament Świętokrzyski

◊ Dzieje Tristana i Izoldy

Miguel Cervantes
◊ Don Kichote

Renesans

Jan Kochanowski
Pieśni, Treny, Psalm

William Szekspir
Makbet lub Hamlet

Barok

Mikołaj Sęp Szarzyński
Wybrane sonety

Jan Chryzostom Pasek
◊ Pamiętniki

Oświecenie

Ignacy Krasicki
◊ Wybrana satyra lub Monachomachia

Romantyzm

Adam Mickiewicz
Wybrane sonety i inne wiersze (w tym Romantyczność)
Dziady cz. III
Pan Tadeusz
◊ Dziady cz. IV

Juliusz Słowacki
Wybrane wiersze
◊ Kordian

Cyprian Norwid
Wybrane wiersze

Pozytywizm

Bolesław Prus
Lalka

Fiodor Dostojewski
Wybrany utwór, np.: Zbrodnia i kara, Łagodna

Modernizm

Joseph Conrad
Jądro ciemności

Jan Kasprowicz
Wybrane wiersze

Kazimierz Przerwa-Tetmajer
Wybrane wiersze

Leopold Staff
Wybrane wiersze

Stanisław Wyspiański
Wesele

Władysław Stanisław Reymont
Chłopi (tom I – Jesień)

Stefan Żeromski
Wybrany utwór, np.: Ludzie bezdomni, Wierna rzeka, Echa leśne, Przedwiośnie

Dwudziestolecie międzywojenne

Witold Gombrowicz
◊ Ferdydurke

Bolesław Leśmian
Wybrane wiersze

Julian Tuwim
Wybrane wiersze

Jan Lechoń
Wybrane wiersze

Julian Przyboś
Wybrane wiersze

Józef Czechowicz
Wybrane wiersze

Konstanty Ildefons Gałczyński
Wybrane wiersze

Jarosław Iwaszkiewicz
Wybrane opowiadanie

Bruno Schulz
Wybrane opowiadanie

Współczesność

Tadeusz Borowski
Wybrane opowiadanie

Krzysztof Kamil Baczyński
Wybrane wiersze

Tadeusz Różewicz
Wybrane wiersze

Irit Amiel
◊ Wybrane opowiadanie z tomu Osmaleni
lub
Hanna Krall
◊ Zdążyć przed Panem Bogiem

Gustaw Herling-Grudziński
◊ Inny świat

Czesław Miłosz
Wybrane wiersze

Wisława Szymborska
Wybrane wiersze

Zbigniew Herbert
Wybrane wiersze

Ewa Lipska
Wybrane wiersze

Adam Zagajewski
Wybrane wiersze

Stanisław Barańczak
Wybrane wiersze

Miron Białoszewski
Wybrane utwory

Ryszard Kapuściński
◊ Podróże z Herodotem

Wybrany dramat dwudziestowieczny z literatury polskiej:
Stanisława Ignacego Witkiewicza
Sławomira Mrożka
lub Tadeusza Różewicza

Wybrana powieść polska z XX lub XXI w., np.:
Maria Kuncewiczowa Cudzoziemka
Zofia Nałkowska Granica
Józef Mackiewicz Droga donikąd
Stanisław Lem Solaris
Julian Stryjkowski Austeria
Tadeusz Konwicki Kronika wypadków miłosnych

Wybrana powieść światowa z XX lub XXI w., np.:
Franz Kafka Proces
Albert Camus Dżuma
George Orwell Rok 1984
Isaac Bashevis Singer Sztukmistrz z Lublina
Gabriel Garcia Marquez Sto lat samotności
Umberto Eco Imię róży

A także:

Wybrane filmy z twórczości polskich reżyserów (np. Krzysztofa Kieślowskiego, Andrzeja Munka, Andrzeja Wajdy, Krzysztofa Zanussiego)

Homilia Jana Pawła II wygłoszona 2 czerwca 1979 roku w Warszawie na Placu Zwycięstwa (Piłsudskiego) – nagranie telewizyjne.

Zakres rozszerzony

Zakres rozszerzony obejmuje lektury z zakresu podstawowego, a ponadto:

Antyk

Horacy
Wybrane liryki

◊ Wybrany esej Mieczysława Jastruna lub Zygmunta Kubiaka poświęcony kulturze antycznej

◊ Biblia (fragmenty Starego i Nowego Testamentu jako konteksty interpretacyjne dla lektury dzieł z innych epok)

Średniowiecze

Dante Alighieri
◊ Boska komedia

Renesans

Jan Kochanowski
Treny (jako cykl poetycki)

Barok

Poezja barokowa (Daniel Naborowski, Jan Andrzej Morsztyn)

Romantyzm

Wybrany wiersz z romantycznej poezji europejskiej

Juliusz Słowacki
Kordian lub Fantazy

Zygmunt Krasiński
Nie-Boska Komedia

Johann Wolfgang Goethe
◊ Faust

Pozytywizm

Realistyczna lub naturalistyczna powieść europejska np.:
Honoriusz Balzak Ojciec Goriot
Emil Zola Nana
Gustaw Flaubert Pani Bovary

Dwudziestolecie międzywojenne

Stanisław Ignacy Witkiewicz
Szewcy

Gustaw Herling-Grudziński
Wybrane opowiadanie

Michaił Bułhakow
Mistrz i Małgorzata

Współczesność

Czesław Miłosz
◊ Wybrany esej

Zbigniew Herbert
◊ Wybrany esej

◊ Inny esej polskiego autora, np.:
Kazimierza Wyki
Jana Błońskiego
Marii Janion
Leszka Kołakowskiego
ks. Józefa Tischnera
Jarosława Rymkiewicza
Jerzego Stempowskiego

◊ Wybrany reportaż polskiego autora, np.:
Ryszarda Kapuścińskiego
Krzysztofa Kąkolewskiego
Hanny Krall
Henryka Grynberga

◊ Dziennik, np.:
Marii Dąbrowskiej
Zofii Nałkowskiej
Jarosława Iwaszkiewicza
Witolda Gombrowicza

◊ Jan Paweł II
Tryptyk Rzymski

Wybrana powieść lub zbiór opowiadań z XX lub XXI w., np.:
Marii Dąbrowskiej
Zofii Nałkowskiej
Marii Kuncewiczowej
Józefa Wittlina
Józefa Mackiewicza
Juliana Stryjkowskiego
Andrzeja Kuśniewicza
Tadeusza Konwickiego
Stanisława Lema
Wiesława Myśliwskiego
Marka Nowakowskiego
Jerzego Pilcha
Olgi Tokarczuk
Stefana Chwina
Pawła Huellego

Wybrana powieść (lub zbiory opowiadań) dwudziestowiecznych autorów z literatury światowej, np.:
Franza Kafki
Thomasa Manna
Vladimira Nabokova
Alberta Camusa
Isaaca Bashevisa Singera
Johna Steinbecka
Kurta Vonneguta
Gabriela Garcii Marqueza
Günthera Grassa
Umberto Eco
Milana Kundery

Wybrane wiersze dwudziestowiecznych poetów polskich (innych niż wymienieni na poziomie podstawowym)

A także:

Jak dla zakresu podstawowego, czyli:

Wybrane filmy z twórczości polskich reżyserów (np. Krzysztofa Kieślowskiego, Andrzeja Munka, Andrzeja Wajdy, Krzysztofa Zanussiego)

Homilia Jana Pawła II wygłoszona 2 czerwca 1979 roku w Warszawie na Placu Zwycięstwa, (Piłsudskiego) – nagranie telewizyjne

Plus:

Wybrane filmy z klasyki kinematografii światowej (np. Ingmara Bergmana, Charlesa Chaplina, Federico Felliniego, Akiry Kurosawy, Andrieja Tarkowskiego, Orsona Wellesa).

Spektakle teatralne (w tym Teatru TV) – przynajmniej jeden w roku.

Stała lektura gazety codziennej, tygodnika opinii, miesięcznika i kwartalnika.