Poznać Siebie

Jak wybierać kierunek studiów radzi Renata Kreczman-Madej, psycholog i doradca zawodowy.

Rozmawia: Marta Morelowska

Pracuje Pani w szkole i pomaga uczniom w ich wyborach dotyczących dalszego kształcenia. Zapytam naiwnie: co powinien zrobić maturzysta: dowiedzieć się, jakie są najlepiej płatne zawody i wybrać coś z tej listy, czy zapytać siebie idealistycznie: o czym marzę?

To zależy od priorytetów życiowych, które kształtują się już w tak młodym wieku. Nie ma stałej listy najlepiej płatnych zawodów, ponieważ zmienia się ona wraz z zapotrzebowaniem rynku. Poza tym w obrębie tej samej profesji często są olbrzymie rozbieżności płacowe. Prawnik czy lekarz to zawody prestiżowe i nie najgorzej płatne. Są jednak zarówno prawnicy, jak i lekarze zarabiający olbrzymie pieniądze i są tacy, którzy zatrzymali się na przeciętnym poziomie zarobkowym. Podobnie dziennikarze.

Czy z gruntu błędną decyzją jest uleganie namowom rodziców, by kształcić się w tym kierunku co oni i odziedziczyć po nich np. aptekę, gabinet, kancelarię?

Z gruntu błędną – na pewno nie. Jest to sprawa indywidualna. Wiem, że brzmi to banalnie, ale dla jednych taka sytuacja będzie darem, a dla innych karą i utrapieniem. Niejednokrotnie nastolatkowie buntują się przeciw temu, co narzucają rodzice dla samej idei buntu.(...)

Obserwuje Pani na pewno często złe uczniowskie decyzje. Jakie błędy najczęściej popełniają maturzyści, wybierając studia?

Najczęściej są one spowodowane względami emocjonalnymi, uczuciowymi, czyli chęcią nierozstawania się z przyjaciółką/przyjacielem czy sympatią albo mają podłoże rodzinne. Przyszły student albo nie chce zawieść rodziców i idzie na wybrane przez nich studia, mimo że nie cierpi danej dziedziny, albo chce uciec jak najdalej od domu i wybiera taki kierunek, który, co prawda niespecjalnie leży w obrębie jego zainteresowań, ale jest tak unikatowy, że można spokojnie wytłumaczyć rodzicom konieczność studiowania na drugim krańcu Polski. (...)

Chyba bardzo częstym problemem jest to, że uczeń nie wie, czego chce, nie ma tak naprawdę sprecyzowanych zainteresowań? Co ma wtedy zrobić?

To rzeczywiście dość częsty problem. Trzy czwarte sukcesu podczas wyboru drogi zawodowej, to odkrycie swoich zainteresowań. Zresztą człowiek z jakąś pasją, niekoniecznie związaną z wykonywanym zawodem, jest wyżej ceniony. Prawdopodobnie, dlatego że jest to osoba, która nieustannie się rozwija, robi coś z sercem, jest aktywna i dzięki temu nie wpada w rutynę także w swoim zawodzie.(...)

Do kogo uczeń może się zgłosić ze swoją bezradnością co do wyboru dalszego kierunku kształcenia?

Polecam kontakt z doradcą zawodowym, psychologiem, pedagogiem szkolnym. Można udać się do Poradni Zawodowej lub Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej, w której ofercie znajduje się poradnictwo zawodowe. Zawsze też warto porozmawiać z wychowawcą, który w pewnym stopniu jest przygotowany do pokierowania uczniem tak, by uzyskał fachową pomoc. (...)