Polecamy nasz kanal na YouTubie!

Nowości książkowe:

nowosci epic.swf

Polecamy strony:

Dziewiaty legion

Wydawnictwo Telbit

Ewa Baranska

Ja, OZZY. Autobiografia

Pamiętamy’44 - rocznica Powstania Warszawskiego

1 sierpnia minęło 67 lat od wybuchu Powstania Warszawskiego. Wiemy, jak stolica w tym roku uczci bohaterstwo swoich mieszkańców.

O godz. 17.00, czyli Godzinie „W” warszawiacy tradycyjnie przystanęli na dźwięk syren. Na ten dzień zaplanowano główne uroczystości obchodów, jak składanie kwiatów na grobach powstańczych, śpiewanie „zakazanych piosenek”.

Smutne to były dni dla Warszawy. Kule gwizdały w powietrzu przez 63 dni. Ulice pustoszały.

Zostali umarli, a żywi długimi kolumnami wymaszerowywali ze stolicy. Żołnierze trafili do obozów jenieckich, cywile – do obozu przejściowego w Pruszkowie. Od zroszonej krwią ziemi, od zniszczonych kamienic i popielatego nieba, wiało smutkiem. Akcja powstańcza dobiegła końca. Poza wspomnieniami nic już nie było.

Powstanie w świetle wydarzeń
„Polacy! Do broni! Nie ma momentu do stracenia!” – 29 lipca 1944 r. radio moskiewskie wzywało w audycji polskiej. Następnego dnia Polska Partia Robotnicza (PPR) wydała odezwę głoszącą: „Warszawiacy! Do broni! Niechaj w całym mieście, w każdej dzielnicy powstaną polskie oddziały zbrojne!”. Ostateczny sygnał do powstania nie pochodził jednak z Moskwy.

Dnia 1 sierpnia 1944 r. o godz. 17.00 (godzina „W”) doszło do wybuchu powstania w Warszawie. Rozkaz do boju wydał gen. Tadeusz Komorowski Bór, który już od roku był oficjalnym dowódcą AK. Działaniami powstańczymi kierował bezpośrednio płk Antoni Chruściel Monter, dowódca Okręgu Warszawskiego AK.

Jak twierdzi profesor Wojciech Roszkowski, autor znanych książek o tematyce historycznej „Decyzja o podjęciu walki nosiła znamiona tragedii antycznej – każdy wybór był zły”. Kierownictwo podziemne zdawało sobie sprawę, że zbyt wczesne uderzenie pozwoli Niemcom stłumić powstanie, a zbyt późne pozbawi legalne władze RP wpływu na dalsze wydarzenia.

Polskie oddziały były nieliczne i słabo uzbrojone. Posiadały zaledwie 1087 ciężkich karabinów maszynowych, 60 ręcznych karabinów maszynowych, 300 pistoletów maszynowych, 1,4 tys. karabinów, 1,7 tys. pistoletów i 25 tys. granatów. W tym samym czasie wojska niemieckie miały do dyspozycji ok. 25 tys. żołnierzy, lotnictwo, czołgi i artylerię, moździerze oraz bomby samobieżne typu „Goliat”. Mimo takiego osprzętu, sam wybuch powstania był dla nazistów dużym zaskoczeniem.

„Pierwsze dni walk w Warszawie przyniosły powstańcom pewne sukcesy.” – pisze w swojej książce „Historia Polski 1914 – 2001” Wojciech Roszkowski. „Jednakże 5 sierpnia 1944 r. rano Niemcy przystąpili do kontrataku, dążąc do opanowania głównych tras komunikacyjnych. Posuwali się naprzód, wykorzystując schwytaną ludność cywilną jako żywą osłonę czołgów i dokonując barbarzyńskich rozstrzeliwań mieszkańców Woli. W egzekucjach tych zginęło ok. 40 tys. osób.”

Klęskę powstania wyznacza data 6 września 1944 r. To właśnie wtedy padły reduty powstańcze na Powiślu. „Przez cały wrzesień pogarszała się nie tylko sytuacja wojskowa, ale i warunki życia w Warszawie. Plagą były pożary. Po unieruchomieniu przez Niemców filtrów pracownicy wodociągów otworzyli kilkadziesiąt studni, ale wody brakowało coraz dotkliwiej. Szerzył się głód.” – pisze Wojciech Roszkowski. Do ostatecznej porażki wojsk powstańczych doszło pod koniec września. Położenie ludności stolicy było katastrofalne. Dnia 2 października 1944 r. przedstawiciele KG AK (Komenda Główna Armii Krajowej) podpisali akt kapitulacji. Przewidywał on, że powstańcy zostaną osadzeni w obozach jenieckich.

Relacje i wspomnienia
„Nikt z nas nie zdawał sobie sprawy...” – wspomina Stefan Stawiński, kiedyś dowódca kompanii łączności pułku AK ”Baszta”, później pisarz i scenarzysta – „...że możemy aż 63 dni kotłować się w tej historii.” Młodzi chłopcy i dziewczęta z dumą, odwagą i niezwykłą determinacją bronili swojego miasta przed nazistami. W miarę upływu czasu walka stawała się coraz bardziej zacięta. Zza murów, bloków i stert gruzów dochodziły odgłosy pocisków. Krwawa walka – nawet za cenę życia – wydawała się jedynie słusznym rozwiązaniem. W ten sposób powstańcy bronili własnego kraju. Walczyli dla przyszłych pokoleń.

Tych, którzy padli, natychmiast zastępowali inni. Cios oddawano ciosem. Ginęli zdrajcy. Polała się krew okupacyjnych dygnitarzy zła. Wypadały z szyn pociągi wroga. Dała o sobie znać Polska Karząca. Psychoza strachu wdarła się w szeregi zbrodniarzy – wspomina Wacław Gluth-Nowowiejski, który w Powstaniu Warszawskim dowodził drużyną na Żoliborzu. Ciężko ranny, cudem ocalał. Trzej jego starsi bracia zginęli.

Za tłumem, nieco z boku, wspiera się o boczną ścianę zrujnowanej kamienicy 13-letni Hochman Zalman, zwany „Miki”. Para okrągłych, pełnych zapału oczu spogląda spod kruczoczarnej grzywki malca. W prawej ręce trzyma karabin maszynowy. Lewą wkłada do kieszeni. Ma pilnować granatów. Utkany z moich słów wizerunek tego małego, żydowskiego chłopca powinien zapamiętać każdy czytelnik. „Miki” – bo taki był jego pseudonim – jest postacią realną. Urodził się w 1931 roku i jest jednym z najmłodszych uczestników Powstania Warszawskiego. Znany jest z niezwykłej odwagi, inteligencji i sprytu. Ponieważ Niemcy zwracali się do niego „Ty bandyto!”, zaczęto go nazywać „Miki-Bandyta”.

Uroczystości Centralne

29 lipca 2011 – piątek
godz. 10.30 – Uroczystości przy kamieniu „Żołnierzom Żywiciela”; Park im. Żołnierzy „Żywiciela” przy ul. ks. J. Popiełuszki.

31 lipca – niedziela
godz. 9.30 – Uroczysta Sesja Rady Miasta Stołecznego Warszawy; Zamek Królewski, Sala Balowa.
godz. 13.00 – Spotkanie Powstańców Warszawskich z Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej Bronisławem Komorowskim i Prezydent m.st. Warszawy Hanną Gronkiewicz-Waltz. Uroczystość nadania odznaczeń państwowych przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej; Park Wolności przy Muzeum Powstania Warszawskiego. [wejście z zaproszeniem]
godz. 18.00 – Uroczysta polowa Msza Święta przy Pomniku Powstania Warszawskiego; Plac Krasińskich.
godz. 19.00 – Uroczysty Apel Poległych przy Pomniku Powstania Warszawskiego; Plac Krasińskich.
godz. 20.00 Widowisko 63 Dni Gniewu w reż. Jarosława Minkowicza; Plac Krasińskich

1 sierpnia 2011 – poniedziałek
godz.10.00 – Uroczystości przy Pomniku „Mokotów Walczący – 1944”; Park im. Generała Gustawa Orlicz-Dreszera.
„Marsz Mokotowa” – przemarsz ul. Puławską do ul. Dworkowej.
godz. 12.00 – Uroczysta zmiana posterunku honorowego przed Grobem Nieznanego Żołnierza; Uroczystość składania wieńców; Plac Marszałka Józefa Piłsudskiego.
godz. 13.00-13.45 – Składanie kwiatów pod Pomnikiem gen. Stefana Roweckiego „Grota”; róg ul. F. Chopina i Al. Ujazdowskich.
godz. 14.00 – Uroczystości przy Pomniku Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej; ul. Wiejska.
godz. 16.00-16.45 – Składanie kwiatów przy grobie gen. Antoniego Chruściela „Montera”; Cmentarz Wojskowy na Powązkach.
godz. 17.00 – Godzina „W” – Oddanie Hołdu Powstańcom Pomnik Gloria Victis; Cmentarz Wojskowy na Powązkach.
godz. 19.00 – Uroczystości przy Pomniku „Polegli-Niepokonani 1939-1945”; Modlitwa ekumeniczna; Cmentarz Powstańców Warszawy na Woli.
godz. 21.00 – Uroczystości na Kopcu Powstania Warszawskiego – rozpalenie Ogniska Pamięci; ul. Bartycka.

5 sierpnia 2011 – piątek
godz. 18.00 – Uroczystość w hołdzie ludności cywilnej Woli przy Pomniku Pamięci 50 Tysięcy Mieszkańców Woli Zamordowanych przez Niemców podczas Powstania Warszawskiego 1944; Skwer Pamięci w rozwidleniu ul. Leszno i al. Solidarności.

2 października 2011 – niedziela
godz. 18.00 – Zgaszenie ognia na Kopcu Powstania Warszawskiego – zakończenie obchodów 67. rocznicy Powstania Warszawskiego; ul. Bartycka

Muzeum Powstania Warszawskiego

19 lipca 2011 – wtorek
godz. 20.00 – Morowe Panny – koncert dla młodzieży przy Skwerze – filii Centrum Artystycznego Fabryka Trzciny; ul. Krakowskie Przedmieście 60a (wstęp wolny)

26 lipca 2011 – wtorek
godz. 17.00 – Promocja albumu Wiesława Chrzanowskiego Fotografie powstańcze i obozowe; Audytorium J. Nowaka-Jeziorańskiego, Muzeum Powstania Warszawskiego [wstęp wolny]

29 lipca 2011 – piątek
godz. 21.00 – Spojrzenie Wolności – koncert Jana A.P. Kaczmarka; Park Wolności przy Muzeum Powstania Warszawskiego (wstęp z biletem do Muzeum Powstania Warszawskiego).

30 lipca 2011 – sobota
godz. 14.00-17.00 – „Błyskawica”, kukiełki i „plujka”: czyli jak warszawiacy radzili sobie podczas Powstania. Edukacyjne spotkanie dla dzieci; Park Wolności, Muzeum Powstania Warszawskiego (wstęp wolny).
godz. 19.00 Msza święta dla Warszawiaków i harcerzy; Park Wolności, Muzeum Powstania Warszawskiego (wstęp wolny).

31 lipca 2011 – niedziela
godz. 13.00 – Spotkanie Powstańców Warszawskich z Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej Bronisławem Komorowskim i Prezydent m.st. Warszawy Hanną Gronkiewicz-Waltz; Uroczystość nadania odznaczeń państwowych przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej; Park Wolności, Muzeum Powstania Warszawskiego [wejście z zaproszeniami].
godz. 15.00 Warszawa: moje Miasto [część I] – gra miejska dla rodzin i spotkanie z książką Michała Rusinka Zaklęcie na „W”.

1 sierpnia 2011 – poniedziałek
godz. 20.30 – Warszawiacy śpiewają [nie]zakazane piosenki – wspólne śpiewanie piosenek powstańczych; pl. Piłsudskiego (wstęp wolny). Już piąty raz zaśpiewamy piosenki powstańcze, w tym roku towarzyszyć nam będą Weronika Grozdew, Rafał Grozdew i Zespół Andrzeja Borzyma. Gościnnie wystąpi Sinfonia Speranza pod batutą Macieja Tarnowskiego. W oczekiwaniu na wspólne muzykowanie zaśpiewa Chór Wychowanków hm Władysława Skoraczewskiego pod kierownictwem Danuty Chmurskiej.
godz. 24.00 – Premiera przedstawienia teatralnego AWANTURA WAR-SZAWSKA. Waszyngton-Moskwa-Londyn reż. Michał Zadara; Sala pod Liberatorem, Muzeum Powstania Warszawskiego (wstęp biletowany).

2 sierpnia 2011 – wtorek
godz. 19.00 – Ludzie Starówki – wernisaż zdjęć Wiesława Chrzanowskiego; Fotoplastikon Warszawski, al. Jerozolimskie 51, oficyna [wstęp z zaproszeniem]
godz. 20.00 – Przedstawienie teatralne AWANTURA WARSZAWSKA. Waszyngton-Moskwa-Londyn reż. Michał Zadara; Sala pod Liberatorem, Muzeum Powstania Warszawskiego [wstęp biletowany]

3 sierpnia 2011 – środa
godz. 20.00 – Przedstawienie teatralne AWANTURA WARSZAWSKA. Waszyngton-Moskwa-Londyn reż. Michał Zadara; Sala pod Liberatorem, Muzeum Powstania Warszawskiego [wstęp biletowany]

4 sierpnia 2011 – czwartek
godz. 20.00 – Przedstawienie teatralne AWANTURA WARSZAWSKA. Waszyngton-Moskwa-Londyn reż. Michał Zadara; Sala pod Liberatorem, Muzeum Powstania Warszawskiego [wstęp biletowany]

5 sierpnia 2011 – piątek
godz. 20.00 – Przedstawienie teatralne AWANTURA WARSZAWSKA. Waszyngton-Moskwa-Londyn reż. Michał Zadara; Sala pod Liberatorem, Muzeum Powstania Warszawskiego [wstęp biletowany]

Masa Powstańcza

6 sierpnia – sobota godz. 17.00 – Masa Powstańcza 2011; rajd rowerowy ulicami Warszawy szlakiem Pułku „Baszta” z udziałem Warszawskiej Masy Krytycznej. Start spod Muzeum Powstania Warszawskiego.
Udział po rejestracji: www.1944.pl/rejestracja

„Twoja klisza z Powstania”
6 sierpnia 2011 godz. 21.00 – Twoja klisza z Powstania – nocna fotograficzna gra miejska, akcja plenerowa Muzeum Powstania Warszawskiego. Udział po rejestracji: www.klisza.1944.pl.

Muzeum Powstania Warszawskiego zaprasza na 5. jubileuszową edycję gry "Twoja klisza z Powstania", która odbędzie się już 6 sierpnia.

"Twoja klisza z Powstania" to coś dla tych, którzy kochają starą Warszawę, fotografię i mają w sobie zmysł odkrywcy. Co roku scenariusz gry jest inny, jedynie założenia i szkielet akcji pozostają te same. Co zdarzy się w trakcie samej gry, zależy już od samych uczestników.

Motywem przewodnim tegorocznego projektu i jednocześnie przewodnikiem gry będzie zmarły 28 kwietnia 2011 roku, uczestnik Powstania Warszawskiego i dokumentator walk na Starówce- Wiesław Chrzanowski. Tegoroczna edycja zabierze nas w same serce walk rozgrywających się w sierpniu i wrześniu 1944 roku na terenie warszawskiej Starówki. W tym roku jednak gra odbywać się będzie w godzinach nocnych, co pozwoli spojrzeć pod innym kątem na te znane i mniej znane rejony warszawskiego Starego Miasta.

Wydarzenia artystyczne 2011

Spojrzenie Wolności
29 lipca 2011 – piątek
godz. 21.00 – Spojrzenie Wolności – koncert Jana A.P. Kaczmarka; Park Wolności przy Muzeum Powstania Warszawskiego (wstęp z biletem do Muzeum Powstania Warszawskiego)

„Błyskawica”, kukiełki i „plujka”:
czyli jak warszawiacy radzili sobie podczas Powstania.

30 lipca 2011 – sobota
godz. 14.00-17.00 – „Błyskawica”, kukiełki i „plujka”: czyli jak warszawiacy radzili sobie podczas Powstania. Edukacyjne spotkanie dla dzieci; Park Wolności, Muzeum Powstania Warszawskiego (wstęp wolny)

[Nie]zakazane piosenki
28 lipca 2011 - czwartek
godz. 19.00 – Koncert Mieszkańcy Pragi śpiewają [nie]zakazane piosenki organizowany przez Muzeum Powstania Warszawskiego w wykonaniu zespołu Ars Musica; Muszla Koncertowa w Parku Skaryszewskim im. I. J. Paderewskiego.

31 lipca 2011 – niedziela
godz. 20.00 - Koncert Targówek śpiewa [nie]zakazane piosenki; Park Wiecha przed Teatrem Rampa, ul. Kołowa 20.
godz. 20.00 Koncert Warszawiacy śpiewają [nie]zakazane piosenki pod patronatem Muzeum Powstania Warszawskiego – w wykonaniu zespołu „Cap of time”; letnia scena w Parku Czechowickim, ul. Spisaka (Ursus).

1 sierpnia 2011 – poniedziałek
godz. 20.30 – Muzeum Powstania Warszawskiego zaprasza na wspólne śpiewanie piosenek powstańczych! Już piąty raz zaśpiewamy piosenki powstańcze, w tym roku towarzyszyć nam będą Weronika Grozdew, Rafał Grozdew i Zespół Andrzeja Borzyma. Gościnnie wystąpi Sinfonia Speranza pod batutą Macieja Tarnowskiego. W oczekiwaniu na wspólne muzykowanie zaśpiewa Chór Wychowanków hm Władysława Skoraczewskiego pod kierownictwem Danuty Chmurskiej.

Ludzie Starówki
2 sierpnia 2011 – wtorek
godz. 19.00 – Ludzie Starówki – wernisaż zdjęć Wiesława Chrzanowskiego; Fotoplastikon Warszawski, al. Jerozolimskie 51, oficyna
(wstęp z zaproszeniem)

Koncert piosenek powstańczych
1 sierpnia 2011 - poniedziałek
godz. 11.30 – Koncert piosenek powstańczych w wykonaniu Reginy Głuchowskiej [sopran] przy akompaniamencie Jerzego Cwietkowa; Sala Konferencyjna Urzędu Dzielnicy Targówek, ul. Kondratowicza 20

Powstańcze Barykady
6 - 7 sierpnia 2011 – sobota-niedziela
godz. 10.00 - 21.00 Inscenizacja historyczno–edukacyjna Powstańcze Barykady; Pl. Zamkowy i Pl. Krasińskich (Śródmieście).

Możliwość obejrzenia m.in.: symbolicznej powstańczej barykady, Harcerskiej Poczty Polowej, „Galerii Powstańczego Plakatu” i samochodu pancernego Kubuś. Spotkanie z uczestnikami Powstania Warszawskiego oraz członkami GH Zgrupowania „Radosław”.

Koncert patriotyczny
6 sierpnia 2011 – sobota
godz. 17.00 – Koncert patriotyczny W hołdzie Powstańcom Warszawy w wykonaniu Warszawskiego Chóru Żeńskiego HARFA; Dom Kultury „Rakowiec”, ul. Wiślicka 8 (Ochota).