Stwierdzenie, że internet radykalnie zmienił nasze życie jawi się nam zapewne jako banał. A jednak, praktyka dobitnie dowodzi, że często wciąż nie doceniamy tego, jak ogromny wpływ na rzeczywistość wywierają (i będą wywierać) nowoczesne technologie. Dotyczy to również przyszłych studentów, być może właśnie teraz zastanawiających się nad wyborem najbardziej perspektywicznego kierunku.
Już od jakiegoś czasu rośnie zapotrzebowanie na specjalistów ds. cyberbezpieczeństwa. Wszechobecna cyfryzacja dotyka niemal wszystkich dziedzin społeczeństwa. To zaś generuje ryzyko powiązane chociażby z działalnością cyberprzestępców. Rezultatem tego ryzyka jest z kolei fakt, że, na chwilę obecną, to właśnie analitycy ds. bezpieczeństwa sieciowego, pentesterzy, teleinformatycy czy tzw. etyczni hakerzy należą do najbardziej pożądanych zawodów w obrębie całego rynku pracy.
W artykule dowiesz się:
1. Cyberbezpieczeństwo
Cyberbezpieczeństwo, rozumiane tutaj w kontekście nauki akademickiej, to zbiór kierunków informatycznych, w ramach których kształci się specjalistów między innymi w takich dyscyplinach jak:
- kryptografia oraz kryptologia,
- ochrona systemów,
- zarządzanie informacją,
- analiza zagrożeń sieciowych.
Trzeba jednak dodać, iż zakres studiów i przedmioty wykładane na cyberbezpieczeństwie są w stanie zauważalnie różnić się w zależności od uczelni. Niezmienny pozostaje natomiast sam podstawowy fakt, że rynek zgłasza ogromny deficyty fachowców w tej dziedzinie. Zatem nic w tym dziwnego, że specjaliści od cyberbezpieczeństwa są poszukiwani na skalę nieomal masową: zarówno w Polsce, jak i w innych krajach.
2. Informatyka ze specjalnością bezpieczeństwo systemów
Karierę w sektorze cyberbezpieczeństwa jak najbardziej można także rozpocząć od studiowania klasycznej informatyki, zwłaszcza jeśli w czasie trwania naszych studiów będziemy mogli wybrać specjalizację powiązaną z cyberbezpieczeństwem. Co istotne, szeroka wiedza z zakresu programowania, sieci komputerowych czy systemów operacyjnych jest świetną podstawą dla procesu dalszego nabywania umiejętności, już stricte w zakresie cyberbezpieczeństwa.
Ciekawostkę stanowi fakt, że podejście firm do kwestii związanych z bezpieczeństwem sieciowym staje się coraz bardziej kreatywne, dzięki czemu wciąż powstają nowe i dobrze płatne zawody. Przykładowo, kiedy z czystej ciekawości wpisujemy w wyszukiwarce frazę „haker kto to”, najpewniej spodziewamy się odnaleźć informacje o internetowych przestępcach, wielkich atakach czy wyrafinowanych oszustwach. Istnieją jednak też etyczni hakerzy, którzy są w pełni legalnie zatrudniani przez korporacje, by w praktyce testować jakość i moc zabezpieczeń informatycznych. Doświadczeni etyczni hakerzy w Polsce osiągają apanaże w wymiarze nawet 30-40 tysięcy złotych miesięcznie!
3. Teleinformatyka i sieci komputerowe
Ważną rolę odgrywają i będą odgrywać w przyszłości specjaliści zajmujący się infrastrukturą sieciową: jest to więc kolejna dziedzina informatyki, która stwarza kuszące perspektywy. Dzieje się tak dlatego, iż wiedza z zakresu konfiguracji i zabezpieczeń stanowi fundament bezpieczeństwa sieciowego firm, korporacji, szpitali czy też organów państwowych. Specjalista ds. cyberbezpieczeństwa zajmujący się infrastrukturą sieciową posiada więc wiedzę w zakresie tak ważnych aspektów jak:
- architektura systemu i jego podatność na zagrożenia,
- przepływ informacji w obrębie sieci i monitorowanie transmisji danych,
- konfiguracja, utrzymywanie i poprawianie narzędzi bezpieczeństwa,
- debugowanie incydentów bezpieczeństwa oraz realizacja testów penetracyjnych.
Tego typu wiedzę oferują jednak tylko wybrane kierunki informatyczne. Najważniejsze z nich to teleinformatyka systemów i bezpieczeństwa IT, inżynieria infrastruktury sieciowej oraz inżynieria cyberbezpieczeństwa. Warto jednak pamiętać, że w wymiarze praktycznym różnice pomiędzy owymi kierunkami mogą nieco się zacierać, zależnie od programu studiów na danej uczelni.
4. Matematyka stosowana i kryptografia
Według powszechnego mniemania, AI to „po prostu” dzieło informatyki. W rzeczywistości, sztuczną inteligencję powołała do istnienia kognitywistyka: interdyscyplinarny kierunek łączący informatykę, logikę, nauki o mózgu, psychologię poznawczą i jeszcze inne dziedziny. Tylko z pozoru jest to przykład oderwany od tematu cyberbezpieczeństwa. Poziom skomplikowania dzisiejszych systemów informatycznych sprawia bowiem, że pracę w cyberbezpieczeństwie mogą znaleźć także specjaliści w dziedzinach, które nie przynależą do informatyki, jak ma to miejsce w przypadkach kryptografii oraz matematyki stosowanej.
Kwestie związane z tworzeniem i odczytywaniem algorytmów, szyfrowaniem czy też wreszcie analizą matematyczną mają ogromne znaczenie w cyberbezpieczeństwie. Przykładowo: biegłość w kryptografii nie jest możliwa bez wysoce zaawansowanej wiedzy matematycznej, z kolei sama kryptografia stanowi sedno wszystkich narzędzi cyberbezpieczeństwa, które wykorzystują szyfrowanie danych.
5. Prawo nowych technologii i bezpieczeństwo informacji
Cyberbezpieczeństwo to, w dzisiejszych realiach, kwestia już nie tylko samej technologii, lecz także prawa. Wszystkie systemy i narzędzia muszą bowiem działać w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, a tych jest coraz więcej i są one coraz bardziej precyzyjne oraz zawiłe. Stwarza to więc zapotrzebowanie na specjalistów znających tę dziedzinę prawa i zdolnych do analizy zgodności procedur z rozmaitymi regulacjami (compliance) albo do realizowania audytów bezpieczeństwa.
Kształcenie w tym zakresie oferują kierunki studiów kryjące się pod takimi nazwami jak analityk compliance i AML, audyt bezpieczeństwa systemów informatycznych lub audyt bezpieczeństwa systemów informacyjnych. Warto dodać, że często są to studia na poziomie podyplomowym.
Jak wybrać kierunek studiów, jeśli interesuje Cię cyberbezpieczeństwo?
Wybór właściwego kierunku kształcenia akademickiego to decyzja będąca w stanie wywrzeć ogromny wpływ na naszą przyszłość, zwłaszcza w dymensji zawodowej. Warto więc będzie postarać się o to, by jej podjęcie poprzedzała staranna analiza. Należy też wiedzieć, że różnice ujawniają się nie tylko pomiędzy poszczególnymi kierunkami, lecz także pomiędzy tym samym kierunkiem w ofertach różnych uczelni wyższych. Jak więc wybrać najlepszą spośród dostępnych opcji i czym kierować się przy takim wyborze?
Możesz przy tym wspomóc się dostępnymi w sieci rankingami polskich uczelni, gdzie możliwe jest filtrowanie wyników wyszukiwania na przykład według konkretnych kierunków studiów. Tym sposobem dowiesz się, która spośród uczelni oferuje najlepszą jakość kształcenia w wybranym, interesującym Cię zakresie.
Dodatkową i równie pożyteczną metodę stanowi dokładne sprawdzanie programu studiów, na przykład poprzez przeczytanie opisu samej uczelni lub też pobranie planów zajęć dla interesującego Cię kierunku: ten drugi sposób oferuje jeszcze dokładniejsze informacje, wraz z nazwami przedmiotów, liczbą godzin i nazwiskami wykładowców. Niekiedy też sporo ciekawych i pożytecznych informacji mieści się w branżowych artykułach np. poświęconych kwestii tego, gdzie najlepiej studiować cyberbezpieczeństwo.
Czy studia wystarczą, aby zostać specjalistą ds. cyberbezpieczeństwa?
Podobnie jak ma to miejsce w przypadku innych dziedzin, studia kierunkowe w zakresie cyberbezpieczeństwa są ledwie pierwszym krokiem, jaki trzeba podjąć. Edukacja akademicka oferuje nam przygotowanie teoretyczne, podstawy wiedzy w określonych aspektach, a także pewne umiejętności praktyczne oraz ogólną orientację. Jest to jednak dopiero fundament dla dalszego kształcenia, zwłaszcza że w przypadku szeroko rozumianej informatyki o wiele większe znaczenie od dyplomów mają praktyczne zdolności.
Warto będzie więc już podczas studiów zatroszczyć się o staże, praktyki oraz branżowe certyfikaty. Im więcej zdolności uda się nam przyswoić jeszcze podczas trwania nauki na uczelni, tym łatwiejszy okaże się start w zawodzie. Czynnikiem o znaczeniu kardynalnym nadal pozostaje jednak wybór odpowiedniego kierunku: dostosowanego, w jak najwyższej mierze, do indywidualnych predyspozycji oraz oferującego realnie wartościowe perspektywy na rynku pracy w przyszłości.
