Samorządy alarmują, że w budżecie brakuje środków na odprawy dla nauczycieli odchodzących na emeryturę, rentę lub świadczenie kompensacyjne w 2026 roku. W projekcie budżetu na 2027 rok strona samorządowa nie znalazła na ten cel żadnych środków, co uznaje za poważny problem dla finansów oświatowych.
Jak wynika z materiałów opisanych przez Portal Samorządowy i SuperBiz SE, samorządy oszacowały tegoroczne koszty odpraw na 305 mln zł. Rząd przeznaczył w dotacji celowej 187 mln zł, co według strony samorządowej daje niedobór 118 mln zł. Minister finansów zaproponował pokrycie brakującej kwoty z rezerwy na zadania oświatowe, przeznaczonej na finansowanie dodatkowych zajęć dla uczniów i inne nieprzewidziane wydatki.
Strona samorządowa sprzeciwiła się temu pomysłowi. Marek Wójcik, ekspert Związku Miast Polskich i sekretarz strony samorządowej w Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, stwierdził wprost podczas posiedzenia komisji: „Naprawdę nie wiemy, dlaczego państwo chcecie pokryć to zapotrzebowanie pieniędzmi z rezerwy z art. 34 ust. 11 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. To nie to źródło. To są nasze samorządowe środki”. Strona samorządowa zażądała od ministra finansów wskazania innego źródła finansowania, jak informuje SuperBiz SE.
Samorządowcy przypominają też, że gdy rząd wprowadzał zmiany w Karcie Nauczyciela dotyczące odpraw, padła obietnica wydzielenia na ten cel nowych środków, a nie przesunięć z istniejących rezerw oświatowych.
Jeszcze poważniejszy problem dotyczy roku 2027. Jak ujawnił Wójcik: „Tak jak w tym roku jest rezerwa 187 mln zł niewystarczająca, tak na przyszły rok taka rezerwa w budżecie się nie znajduje” i zażądał pisemnego wyjaśnienia od strony rządowej. Przedstawiciele korporacji samorządowych odmówili wydania pozytywnej opinii w sprawie podziału rezerwy oświatowej dopóki sprawa odpraw nie zostanie rozwiązana, jak podaje Portal Samorządowy.
Ile wynosi odprawa nauczyciela
Zgodnie z Kartą Nauczyciela, jak informuje SuperBiz SE, nauczycielowi odchodzącemu na emeryturę, rentę lub świadczenie kompensacyjne przysługuje odprawa w wysokości:
- dwumiesięcznego wynagrodzenia, po co najmniej 10 latach pracy,
- trzymiesięcznego wynagrodzenia, po co najmniej 15 latach pracy,
- sześciomiesięcznego wynagrodzenia, po 20 lub więcej latach pracy.
Do stażu wliczają się wszystkie poprzednie okresy zatrudnienia, nie tylko w oświacie. Jeśli nauczyciel pracuje w kilku szkołach, odprawę wypłaca placówka będąca jego podstawowym miejscem zatrudnienia.
Co to oznacza w praktyce: nauczyciel planujący odejście na emeryturę lub świadczenie kompensacyjne ma prawo do odprawy wynikającej z Karty Nauczyciela, ale spór o to, kto i z jakich środków ją sfinansuje, pozostaje nierozstrzygnięty. Samorządy zablokowane w rozmowach z rządem mogą mieć trudności z pokryciem tych wydatków bez uszczerbku dla innych zadań edukacyjnych. Na 2027 rok sytuacja może być jeszcze poważniejsza, bo w projekcie budżetu strona samorządowa nie znalazła na ten cel żadnych pieniędzy.
Źródła: portalsamorzadowy.pl, gryfino.glos-miasta.pl, superbiz.se.pl
